Week 27 is de laatste week van het tweede trimester. Je foetus is circa 36 cm lang en weegt circa 850–900 g. De hersenen beginnen groeven en windingen te vormen (gyrificatie) — een proces dat de komende maanden sterk versnelt. De longen rijpen verder. Het immuunsysteem en de maag-darmtractus functioneren al gedeeltelijk. De foetus slikt vruchtwater, traint de nierwerking en maakt schijnbewegingen van ademen.
Week 27 volgt op 26 weken zwanger. In week 28 begint het derde trimester. Week 27 hoort bij het tweede trimester.
De groeiende baarmoeder duwt het diafragma omhoog, waardoor de longen minder ruimte hebben. Kortademigheid bij gewone dagelijkse activiteiten (traplopen, lopen) is normaal in het tweede en derde trimester. Adviezen:
Direct bellen bij: plotselinge ernstige kortademigheid in rust, pijn op de borst, hartkloppingen, lippen of vingernagels verkleuren blauw — dit zijn alarmsignalen voor longemboli of hartproblemen.
De borsten maken zich klaar voor borstvoeding. Montgomery-klieren — kleine knobbeltjes rondom de tepelhof — worden zichtbaar en produceren een vettige afscheiding die de huid beschermt en mogelijk een geursignaal geeft voor de pasgeborene. Colostrum kan al aanwezig zijn.
Praktische voorbereiding:
In Nederland heeft elke werknemer recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof (WAZO) van minimaal 16 weken. Het zwangerschapsverlof gaat in op zijn vroegst 6 weken vóór de uitgerekende datum en op zijn laatst 4 weken vóór de uitgerekende datum — de 6-weeks-variant is voor de meeste vrouwen het meest beschermend. Je hebt recht op 100 % van je dagloon (max. het wettelijk maximum dagloon), uitbetaald via het UWV.
Actie nu: De werkgever moet minimaal 3 weken vóór de gewenste ingangsdatum van het verlof schriftelijk op de hoogte worden gesteld. Als het verlof begint bij 34 weken, is dat het moment om dit nu — in week 27 — te regelen.
Gyrificatie – het vouwen van de hersenschors in groeven (sulci) en windingen (gyri), wat de totale hersenoppervlakte vergroot. Begint circa week 24–26 en versnelt sterk in het derde trimester en na de geboorte. Meer gyrificatie staat voor meer neuraal verwerkingsvermogen.
Montgomery-klieren – kleine talgklieren rondom de tepelhof die een vettige, antibacteriële afscheiding produceren. Worden zichtbaar als knobbeltjes in de zwangerschap en tijdens het geven van borstvoeding. Beschermen de tepelhuid en geven mogelijk geursignalen af die de pasgeborene naar de borst leiden.
WAZO (Wet arbeid en zorg) – Nederlandse wet die het recht op zwangerschaps- en bevallingsverlof regelt voor werknemers en zelfstandigen. Minimaal 16 weken totaal; de uitkering (100 % van het dagloon, gemaximeerd) wordt uitgekeerd door het UWV. Zwangerschapsverlof start 4–6 weken vóór de uitgerekende datum.
Het derde trimester begint bij week 28. Week 27 is de laatste week van het tweede trimester. In de praktijk wordt de grens soms ook bij week 27 gelegd, afhankelijk van de bron, maar de meest gebruikte definitie in de Nederlandse verloskunde is: eerste trimester week 1–13, tweede trimester week 14–27, derde trimester week 28–40.
Ja, kortademigheid is normaal in het tweede en derde trimester. De groeiende baarmoeder duwt het middenrif omhoog, waardoor de longen minder ruimte hebben. Rust nemen bij kortademigheid is goed. Direct bellen bij: plotselinge ernstige kortademigheid in rust, pijn op de borst, hartkloppingen, of blauwe verkleuring van lippen of nagels — dit zijn alarmsignalen voor longemboli.
In Nederland moet je je werkgever minimaal 3 weken vóór de gewenste ingangsdatum van het zwangerschapsverlof schriftelijk informeren. Het verlof gaat in op zijn vroegst 6 weken vóór de uitgerekende datum en op zijn laatst 4 weken vóór de uitgerekende datum. Als je verlof wil starten bij 34 weken (6 weken vóór 40 weken), moet je uiterlijk in week 31 je werkgever melden. Doe dit bij voorkeur per e-mail of aangetekende brief.
De beste voorbereiding is informatieverzameling: lees een betrouwbare borstvoedingsgids (Borstvoeding, een kunst op zich van La Leche League NL), woon een borstvoedingscursus bij of bezoek een La Leche League- of Borstvoedingsorganisatie-bijeenkomst. Zoek een IBCLC-gecertificeerde lactatiekundige in je regio en noteer haar contactgegevens voor na de bevalling. Tepelconditionering is niet nodig en kan contracties uitlokken. Colostrum hoef je niet te sparen — de borsten maken automatisch genoeg aan.
Montgomery-klieren zijn kleine talgklieren rondom de tepelhof. In de zwangerschap worden ze zichtbaar als kleine knobbeltjes of puntjes op de aureola. Ze produceren een vettige, antibacteriële afscheiding die de tepelhuid beschermt en mogelijk geursignalen geeft die de pasgeborene naar de borst leiden. Ze zijn volkomen normaal en hebben geen behandeling nodig. Uitknijpen of wassen met zeep is af te raden, omdat je de natuurlijke bescherming weghaalt.