Je foetus is in week 25 circa 33–34 cm lang en weegt circa 650–700 g. De longen rijpen verder: surfactantproductie intensiveert, al is ademhaling buiten de baarmoeder nog niet zelfstandig mogelijk. Het gezicht lijkt steeds meer op dat van een pasgeborene — wenkbrauwen en wimpers zijn zichtbaar. De hersenen groeien snel; slaap-waakritme en reacties op geluid zijn duidelijk aanwezig. Vetreserves bouwen op en de huid wordt minder doorschijnend.
Week 25 volgt op 24 weken zwanger. In week 26 openen de ogen voor het eerst. Week 25 hoort bij het tweede trimester.
Kriebeling, gevoelloosheid of pijn in de duim, wijsvinger, middelvinger en de helft van de ringvinger — met name 's nachts of vroeg in de ochtend — wijst op een carpaal tunnel syndroom (CTS). Door vochtretentie zwelt het weefsel in de polstunnel op en wordt de nervus medianus bekneld. CTS treft naar schatting 20–25 % van de zwangeren, met name in het derde trimester.
Wat helpt:
Bij ernstige, aanhoudende klachten of spierkrachtverlies in de duimmuis: overleg met de huisarts of verloskundige. In de meeste gevallen verdwijnt CTS vanzelf binnen enkele weken tot maanden na de bevalling.
Symfysepijn (pijn ter hoogte van het schaambeen) is in week 25 voor veel vrouwen merkbaar aanwezig. Relaxine maakt de bekkengewrichten soepeler als voorbereiding op de bevalling, maar dit kan ook pijn en instabiliteit veroorzaken. Klachten: stekende of brandende pijn bij het scharen (autorijden, trap oplopen), bij het omdraaien in bed, bij lang staan of lopen. Adviezen:
Heb je een Rh-negatief bloedtype? Zorg dat de Anti-D-injectie gepland staat voor week 27–30. Je verloskundige of gynaecoloog regelt dit, maar check actief of het op de agenda staat — vlak na de echo of de volgende controle is een goed moment om het te bespreken. De injectie is volledig vergoed vanuit de basisverzekering.
Carpaal tunnel syndroom (CTS) – beknelling van de nervus medianus in de polstunnel, veroorzaakt door vochtretentie en zwelling van het omliggende weefsel. Uit zich als kriebeling, gevoelloosheid en pijn in duim, wijs-, middel- en ringvinger, met name 's nachts. Treft ~20–25 % van de zwangeren. Behandeling in de zwangerschap: polsspalk, houdingsaanpassing. Klinkt in de meeste gevallen spontaan af na de bevalling.
Symfysepijn / bekkeninstabiliteit (SPD) – pijn ter hoogte van de symfyse (schaambeen) of de sacro-iliacale gewrichten, veroorzaakt door verhoogde gewrichtsbeweeglijkheid door relaxine. Varieert van licht ongemak tot ernstige mobiliteitsbeperking. Behandeling: bekkenfysiotherapie, bekkenbandage, bewegingsadviezen. In NL vergoed bij verwijzing.
Surfactant – een oppervlakte-actieve vettige stof die de longblaasjes (alveoli) bekleedt en voorkomt dat ze bij uitademing samenvallen. Productie start rond week 24; voldoende voor zelfstandige ademhaling pas vanaf ~week 34–36. Onrijpe surfactantproductie is de hoofdoorzaak van het respiratory distress syndrome (RDS) bij vroeggeboren kinderen.
Carpaal tunnel syndroom (CTS) is een beknelling van de nervus medianus in de polstunnel, veroorzaakt door vochtophoping en zwelling van het omliggende weefsel. Je voelt kriebeling, gevoelloosheid of pijn in de duim, wijsvinger, middelvinger en de helft van de ringvinger — met name 's nachts of vroeg in de ochtend. CTS treft ongeveer 20–25% van de zwangeren. Een neutrale polsspalk 's nachts helpt effectief. In de meeste gevallen verdwijnen de klachten vanzelf na de bevalling.
Bij 25 weken zwanger is vliegen voor de meeste vrouwen met een ongecompliceerde zwangerschap veilig. De meeste luchtvaartmaatschappijen accepteren zwangere passagiers zonder medische verklaring tot week 28 (enkelvoudige zwangerschap). Daarna is vaak een doktersattest vereist, en boven 36 weken accepteren sommige maatschappijen geen zwangere reizigers meer. Draag bij vluchten langer dan 2 uur steunkousen om trombose te voorkomen, loop elk uur even rond en drink voldoende water.
In Nederland is de Anti-D-injectie (Rh-immunoglobuline) standaard gepland tussen week 27 en 30 voor vrouwen met een Rh-negatief bloedtype. De injectie voorkomt dat het immuunsysteem antistoffen aanmaakt tegen het bloed van een Rh-positieve baby. Een tweede injectie volgt na de bevalling als het kind Rh-positief is. De injectie is volledig vergoed vanuit de basisverzekering. Check actief of de injectie al ingepland staat bij je verloskundige.
Symfysepijn (bekkeninstabiliteit of SPD) wordt veroorzaakt door het hormoon relaxine dat de bekkengewrichten soepeler maakt. Adviezen: neem kleine passen, klim met gestrekte benen (samen) de auto in en uit, draai het hele lichaam als één blok bij omdraaien in bed, vermijd beenwisselbewegingen. Een bekkenfysiotherapeut kan gerichte oefeningen en een bekkenbandage adviseren. In Nederland is bekkenfysiotherapie vergoed via de basisverzekering bij een verwijzing van de huisarts of verloskundige.
Ja, maar aanpassingen helpen. Beperk repetitieve polsbewegingen zoals langdurig typen, breien of haken. Gebruik een ergonomisch toetsenbord en muis, houd de polsen zo recht mogelijk en maak regelmatig pauze. Een polsspalk overdag (naast 's nachts) kan bij ernstige klachten ook helpen. Bij ernstige pijn, krachtverlies in de duimmuis of aanhoudende klachten is overleg met de bedrijfsarts of een arbeidsdeskundige aan te raden.